Đối chiếu học thuật

KINH DI-HÊ376 bằng phẳng gọi là rừng xồi khả ái. Nước sông Kim-tì rất tuyệt, thật là đáng ưa. [491b] Dòng nước trong chảy chầm chậm; nóng lạnh ôn hòa, dễ chịu. Thấy xong, con hoan hỷ, thầm nghĩ: ‘Khu đất này bằng phẳng gọi là rừng xồi khả ái. Nước sông Kim-tì rất tuyệt, thật là đáng ưa. Dòng nước trong chảy chầm chậm; nóng lạnh ôn hòa, dễ chịu. Nếu thiện gia nam tử nào muốn tu pháp đoạn trừ thì nên ở chỗ này. Ta cũng có điều phải đoạn trừ, có nên ở chỗ yên tĩnh này để tu pháp đoạn trừ chăng?’ Bạch Thế Tôn, nay con muốn đến chỗ yên tĩnh, khu rừng xồi kia, để học pháp đoạn trừ”. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo: “Này Di-hê, ngươi nay có biết chăng? Ta một mình không có ai, không có thị giả. Ngươi có thể ở lại ít lâu, đợi có Tỳ-kheo khác đến làm thị giả cho Ta rồi ngươi có thể đến chỗ yên tĩnh khu rừng xồi kia mà học pháp đoạn trừ”. Tôn giả Di-hê lặp lại ba lần bạch: “Bạch Thế Tôn, nay con muốn đến chỗ yên tĩnh, khu rừng xồi kia, để học pháp đoạn trừ”. Đức Thế Tôn cũng ba lần nói rằng: “Này Di-hê, ngươi nay có biết chăng? Ta một mình không có ai, không có thị giả. Ngươi có thể ở lại ít lâu, đợi có Tỳ-kheo khác đến làm thị giả cho Ta rồi ngươi có thể đến chỗ yên tĩnh khu rừng xồi kia mà học pháp đoạn trừ”. Di-hê lại bạch rằng: “Thế Tôn không có việc cần làm, không có phận sự cần hồn tất, không có điều gì cần phải quán sát10 Con còn có những bổn phận, những điều phải làm, những điều phải quán sát. Bạch Thế Tôn, con đến chỗ yên tĩnh, khu rừng xồi kia, để học pháp đoạn trừ”. Đức Thế Tôn bảo: 10 Hán: vô vi, vô tác, diệc vô sở quán 無為無作亦無所觀. Pāli: natthi kiñci uttari karanīyaṃ, natthi katassa paṭicayo, không có phận sự gì thêm nữa, không có việc làm thêm đối với điều đã làm.