Đối chiếu học thuật

42. KINH HÀ NGHĨA [485a13]Tôi nghe như vầy: Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm Lâm Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ vào lúc xế chiều, Tôn giả A-nan rời chỗ độc cư tĩnh tọa1 đứng dậy, đến trước Đức Phật, đảnh lễ dưới chân rồi ngồi sang một bên, thưa rằng: “Bạch Thế Tôn, giữ giới có mục đích gì?2”. Đức Thế Tôn đáp: “Này A-nan, giữ giới có mục đích khiến cho không hối hận3. Này A-nan, nếu ai giữ giới, người ấy được sự không hối hận”. “Bạch Thế Tôn, không hối hận thì có mục đích gì?” “Này A-nan, không hối hận thì có mục đích khiến cho được hân hoan4. A-nan, nếu ai không hối hận, người ấy được sự hân hoan”. “Bạch Thế Tôn, hân hoan có mục đích gì?” “Này A-nan, hân hoan có mục đích khiến cho có hỷ5. Này A-nan, nếu ai hân hoan, người ấy có hỷ”. “Bạch Thế Tôn, hỷ có mục đích gì?” “Này A-nan, hỷ có mục đích khiến cho an chỉ6. Này A-nan, nếu ai có hỷ, người ấy có an chỉ của thân”. 7 “Bạch Thế Tôn, an chỉ có mục đích gì?” “Này A-nan, an chỉ có mục đích khiến cho lạc8. A-nan, nếu ai co an chỉ 1 Hán: yến tọa 晏 (có chỗ viết: 燕) 坐. Pāli: patisallāna hoặc paṭisallāna. 2 Pāli: kimatthiya kusāni sīlāni, thiện giới có ý nghĩa gì/ mục đích gì/ ích lợi gì? Trong đây nên hiểu là mục đích. 3 Hán: bất hối 不悔. Pāli: avippaṭisāra, không hối hận, không truy hối. 4 Hán: hoan duyệt 歡悅. Pāli: pāmojja, hân hoan, thích thú, vui vẻ. 5 Hán: hỷ 喜. Pāli: pīti, trạng thái hỷ giống như xuất thần. 6 Hán: chỉ 止. Pāli: passaddhi, khinh an. 7 Hán: chỉ thân 止身 (Pl.: kāya-passaddhi). Bản Pāli không đề cập. 8 Hán: lạc 樂. Pāli: sukha, an lạc, an ổn khối lạc.