Đối chiếu học thuật

KINH ÑẠI CÂU-HI-LA230 Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi rằng: “Hiền giả Đại Câu-hi-la, lại còn có điều nào mà nhân điều đó Tỳ-kheo thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp chăng?” “Có, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất. Đó là có Tỳ-kheo biết như thật về thức24, biết như thật về tập của thức, diệt của thức và diệt đạo của thức. “Thế nào là biết như thật về thức? Có sáu thức: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức và ý thức. Đó là biết như thật về thức. “Thế nào là biết như thật về tập của thức? Do hành mà có thức. Đó là biết như thật về tập của thức. “Thế nào là biết như thật về diệt của thức? Hành diệt tức thức diệt. Đó là biết như thật về diệt của thức. “Thế nào là biết như thật về diệt đạo của thức? Tám chi Thánh đạo từ chánh kiến cho đến chánh định là tám. Đó là biết như thật về diệt đạo của thức. “Này Tôn giả Xá-lợi-phất, nếu Tỳ-kheo biết như thật về thức, biết như thật về tập của thức, diệt của thức và diệt đạo của thức như vậy, đó là Tỳ- kheo đã thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh và thể nhập chánh pháp.” Tôn giả Xá-lợi-phất nghe rồi khen rằng: “Lành thay, lành thay, Hiền giả Đại Câu-hi-la!” Tôn giả Xá-lợi-phất khen ngợi rồi hoan hỷ phụng hành. Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi rằng: “Hiền giả Đại Câu-hi-la, lại còn có điều nào mà nhân điều đó Tỳ-kheo thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp chăng?” “Có, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất. Đó là có Tỳ-kheo biết như thật về hành25, biết như thật về tập của hành, diệt của hành và diệt đạo của hành. 24 Thức 識. Pāli: viññāṇa. 25 Hành 行. Pāli: saṃkhāra.