Đối chiếu học thuật

KINH ÑẠI CÂU-HI-LA 227 biết như thật về tập của thọ, diệt của thọ và diệt đạo của thọ. “Thế nào là biết như thật về thọ? Có ba thọ: lạc thọ16, khổ thọ và bất lạc bất khổ thọ. Đó là biết như thật về thọ. “Thế nào là biết như thật về tập của thọ? Do xúc17 mà có thọ. Đó là biết như thật về tập của thọ. “Thế nào là biết như thật về diệt của thọ? Do xúc diệt nên thọ diệt. Đó là biết như thật về diệt của thọ. “Thế nào là biết như thật về diệt đạo của thọ? Tám chi Thánh đạo từ chánh kiến cho đến chánh định. Đó là biết như thật về diệt đạo của thọ. “Này Tôn giả Xá-lợi-phất, nếu Tỳ-kheo biết như thật về thọ, biết như thật về tập của thọ, diệt của thọ và diệt đạo của thọ như vậy; đó là Tỳ-kheo đã thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh và thể nhập chánh pháp.” Tôn giả Xá-lợi-phất nghe rồi khen rằng: “Lành thay, lành thay, Hiền giả Đại Câu-hi-la!” Tôn giả Xá-lợi-phất khen ngợi rồi hoan hỷ phụng hành. Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi rằng: “Hiền giả Đại Câu-hi-la, lại còn có điều nào mà nhân điều đó Tỳ-kheo thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp chăng?” “Có, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất. Đó là có Tỳ-kheo biết như thật về xúc, biết như thật về tập của xúc, diệt của xúc và diệt đạo của xúc. “Thế nào là biết như thật về xúc? Có ba xúc18: lạc xúc, khổ xúc và bất lạc bất khổ xúc. Đó là biết như thật về xúc. “Thế nào là biết như thật về tập của xúc? Do sáu xứ mà có xúc. Đó là biết như thật về tập của xúc. 16 Hán: ba giác, tức ba thọ: khổ thọ 苦受, lạc thọ 樂受, bất khổ bất lạc thọ 不苦不樂受. Pāli: tisso vedanā, sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. 17 Hán: canh lạc 更樂. Pāli: phassa. 18 Hán: ba canh lạc: lạc canh lạc 樂更樂, khổ canh lạc 苦更樂, bất lạc bất khổ canh lạc 不樂不苦更樂.