Đối chiếu học thuật

KINH ÑẠI CÂU-HI-LA220 Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi rằng: “Hiền giả Đại Câu-hi-la, lại còn có điều kiện nào mà nhân điều kiện đó Tỳ-kheo thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp chăng? “Có vậy, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất. Đó là có Tỳ-kheo biết thiện và biết căn của thiện. “Thế nào là biết thiện? Diệu hành của thân là thiện. Diệu hành của ý và khẩu là thiện. Đó là biết thiện. “Thế nào là biết căn của thiện? Vô tham là căn của thiện, vô nhuế và vô si là căn của thiện. Đó là biết căn của thiện. “Này Tôn giả Xá-lợi-phất. Nếu có Tỳ-kheo biết thiện và biết thiện căn như vậy, đó là Tỳ-kheo đã thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp. Tôn giả Xá-lợi-phất nghe rồi khen rằng: “Lành thay, lành thay, Hiền giả Đại Câu-hi-la!” Tôn giả Xá-lợi-phất khen ngợi rồi hoan hỷ phụng hành. Tôn giả Xá-lợi-phất lại hỏi rằng: “Hiền giả Đại Câu-hi-la, lại còn có điều nào mà nhân điều đó Tỳ-kheo thành tựu kiến, được chánh kiến, đối với pháp được bất hoại tịnh, và thể nhập chánh pháp chăng?” Tôn giả Đại Câu-hi-la trả lời rằng: “Có, thưa Tôn giả Xá-lợi-phất. Nghĩa là Tỳ-kheo biết như thật về thức ăn, biết như thật về tập của thức ăn, về diệt của thức ăn và đạo của thức ăn.3 “Thế nào là biết như thật về thức ăn? Có bốn loại thức ăn: Một là đồn thực, thô và tế4; hai là xúc thực5; ba là ý tư thực6; bốn là thức thực7. Đó là 3 Thực 食. Pāli: āhāra. 4 Đồn thực thô tế 摶食粗細, hay đoạn thực, thực phẩm vật chất. Pāli: kabaliṅkāro āhāro oḷāriko vā sukkumo. 5 Nguyên-Hán: canh lạc thực 更樂食, thức ăn là sự xúc chạm, chỉ sự tiếp xúc giữa căn và cảnh. Pāli: phasso āhāro. 6 Ý tư thực 意思食, hay hý luận thực, thức ăn là ý chí hy vọng. Pāli: manosañcetanā-āhāro.