Đối chiếu học thuật

23. KINH TRÍ [451a] Tôi nghe như vầy: Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm Lâm Lâm, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Tỳ-kheo Mâu-lợi-phá-quần-nậu1 xả giới, bỏ đạo. Tỳ-kheo Hắc Xỉ2 nghe Tỳ-kheo Mâu-lợi-phá-quần-nậu, xả giới, bỏ đạo, liền đến chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất, cúi đầu lạy dưới chân rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xong, thưa rằng: “Thưa Tôn giả Xá-lợi-phất, ngài nên biết Tỳ-kheo Mâu-lợi-phá-quần-nậu, xả giới, bỏ đạo”. Tôn giả Xá-lợi-phất nói rằng: “Tỳ-kheo Mâu-lợi-phá-quần-nậu có vui thích ở trong giáo pháp không?” Tôn giả Hắc Xỉ hỏi lại rằng: “Tôn giả Xá-lợi-phất có vui thích ở trong giáo pháp nàykhông?” Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời rằng: “Này Hắc Xỉ, tôi không hề có sự nghi hoặc đối với giáo pháp này”. Tỳ-kheo Hắc Xỉ lại hỏi rằng: “Tôn giả Xá-lợi-phất đối với những việc trong tương lai thì như thế nào?” Tôn giả Xá-lợi-phất trả lời rằng: “Tôi đối với những việc trong tương lai thì cũng không có gì do dự”. Tỳ-kheo Hắc Xỉ nghe vậy rồi, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến chỗ Phật cúi đầu lễ dưới chân Phật, rồi ngồi xuống một bên, bạch rằng: “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Xá-lợi-phất vừa rồi tự tuyên bố là chứng đắc trí3, biết như thật rằng: ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sinh nữa.’” Đức Thế Tôn nghe xong bảo một vị Tỳ-kheo: 1 Mâu-lợi-phá-quần-nậu 牟利破群 [劣-力+兔]. Pāli: Moliyaphagguna. 2 Hắc Xỉ 黑齒. Pāli: Kalārakhattiya. 3 Hán: thuyết đắc trí 說得智. Pāli: aññā vyākatā, tuyên bố về cứu cánh trí. tức tuyên bố chứng đắc A-la-hán (arahattaṃ vyākataṃ).