Đối chiếu học thuật

“Thế nào là không thanh tịnh khiến thanh tịnh? Giới chưa thanh tịnh làm cho giới thanh tịnh. Thế nào là chưa điều phục làm cho điều phục? Các căn mắt, các căn tai, mũi, lưỡi, thân, ý chưa điều phục khiến điều phục đầy đủ; đó gọi là không điều phục khiến họ điều phục. Thế nào là không định khiến họ được chánh định? Tâm không chánh định khiến cho được chánh định. Thế nào là không giải thoát khiến được giải thoát? Tâm không giải thoát tham dục, sân nhuế, ngu si khiến được giải thoát. Thế nào là không đoạn khiến đoạn? Vô minh, hữu ái không đoạn khiến đoạn. Thế nào là không biến tri khiến biến tri? Đối với danh sắc không biến tri khiến biến tri. Thế nào là không tu khiến cho tu? Đối với chỉ quán không tu khiến tu. Thế nào là không đắc khiến đắc? Đối Niết-bàn chưa đắc khiến đắc. Đây gọi là chỗ Tỳ-kheo cần nỗ lực.” Bổ-lũ-để-ca bạch Phật: “Thưa Cù-đàm, đây là mục đích mà Tỳ-kheo cần nỗ lực; đây là sự kiên cố mà chỗ Tỳ- kheo cần nỗ lực; tức là tận trừ các hữu lậu.” Sau khi nghe những gì Phật dạy, xuất gia ngoại đạo Bổ-lũ-đê-ca hoan hỷ, tùy hỷ, từ chỗ ngồi đứng dậy mà đi. KINH 1357. THI-BÀ (1)1287 Tôi nghe như vầy: Một thời đức Phật ở trong vườn Trúc, Ca-lan-đà, thành Vương Xá. Bấy giờ có xuất gia ngoại đạo tên là Thi-bà1288 đến chỗ Phật. Sau khi cùng Thế Tôn chào đón thăm hỏi an úy, ông ngồi xuống một bên, bạch [252c] Phật: “Thưa Cù-đàm, thế nào là học? Gọi là học, vậy thế nào là học?” Phật bảo Thi-bà: “Học những gì hãy học, nên gọi là học.” Thi-bà bạch Phật: “Học những gì?” Phật bảo Thi-bà: “Tùy thời học tăng thượng giới, học tăng thượng tâm, học tăng thượng tuệ.” Thi-bà bạch Phật: “Tỳ-kheo A-la-hán mà các lậu đã tận, những việc làm đã xong, đã trút bỏ các gánh nặng, chóng được tự lợi, tận trừ những kết sử của hữu, bằng chánh trí mà khéo giải thoát, bấy giờ vị ấy lại còn phải học những gì nữa?” Phật bảo Thi-bà: “Nếu Tỳ-kheo A-la-hán mà các lậu đã tận ... cho đến chánh trí khéo giải thoát, lúc bấy giờ giác tri tham dục vĩnh viễn sạch hết không còn, giác tri sân nhuế, ngu si vĩnh viễn sạch hết không còn, nên không còn tạo lại các điều ác, lúc nào cũng thực hành các điều lành. Thi-bà, đó gọi là học những gì cần học.” 1287 Đại chánh, kinh 976. Pāli, xem cht. kinh 977 dưới. Biệt dịch, No 100(210). 1288 Thi-bà 尸婆. Xem cht. kinh Đại chánh 977.