Đối chiếu học thuật

“Tín nên ñặt trước, sau ñó có trí. Tín và trí so sánh nhau thì trí là hơn.” Trưởng giả Chất-ña-la nói với Ni-kiền-nhã-ñề tử: “Tôi ñã cầu ñược dứt hữu tầm hữu tứ, nội tịnh, nhất, không tầm không tứ, có hỷ lạc do tam-muôi sinh, chứng và an trụ ñệ nhị thiền. Ban ngày tôi cũng ở trong tam-muội này. Ban ñêm tôi cũng ở trong tam-muội này. Có trí như vậy thì cần gì tín, thưa ðại ñức![45]” Ni-kiền Nhã-ñề Tử nói: “Ngươi quanh co, dối trá, không chất trực, bản chất không chất trực.” Trưởng giả Chất-ña-la nói: “Lúc nãy ông ñã nói là tôi không quanh co, không dối trá, chất thực, bản chất chất trực, vì sao bây giờ lại nói là tôi quanh co, dối trá, không chất thực, bản chất không chất trực? Nếu như lời trước của ông là thật, lời sau là dối trá; hoặc lời sau thật thì lời trước dối trá! Trước ông ñã nói: Ta trong khi ñi, ñứng, nằm, ngồi tri kiến thường sinh. Nhưng ñối với trước sau, việc nhỏ như vậy mà còn không rõ, thì làm sao biết ñược pháp siêu quá người thường, hoặc tri kiến, hoặc việc trụ an lạc?” Trưởng giả lại hỏi Ni-kiền Nhã-ñề Tử: “Có người hỏi một liền ñáp một, cho ñến hỏi mười ñáp mười, ông có như vậy không? Nếu không hỏi một ñáp một, hỏi mười ñáp mười, mà ñến rừng Am-la này hòng mong dụ dỗ tôi sao?” Ngay lúc ấy [153a] Ni-kiền Nhã-ñề Tử nghẹn thở, lắc ñầu, chấp tay chào và ñi thẳng không nhìn lại. KINH 574. BỊNH TƯỚNG[46] Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật ở trong rừng Am-la tại làng Am-la, cùng số ñông các vị Tỳ-kheo Thượng tọa.