Đối chiếu học thuật

“Này trưởng giả, hỏi như thế không ñúng. Vì sao? Chẳng phải bò ñen trói buộc bò trắng, và cũng không phải bò trắng trói buộc bò ñen. Cái ách kia là vật trói buộc cả hai.” “Cũng vậy, thưa các Tôn giả, chẳng phải mắt trói buộc sắc, chẳng phải sắc trói buộc mắt; cho ñến không phải ý trói buộc pháp, không phải pháp trói buộc ý, nhưng ở giữa ñó, tham dục là sự trói buộc.” Trưởng giả Chất-ña-la nghe các Tỳ-kheo Thượng tọa nói xong, tùy hỷ hoan hỷ, làm lễ mà lui. KINH 572. A-KÌ-TÌ-CA[37] Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật ở trong rừng Am-la. Bấy giờ có ngoại ñạo A-kì-tì-ca,[38] là chỗ thân hậu của tiên nhân của trưởng giả Chất-ña-la, ñi ñến chỗ Chất-ña-la. Sau khi cùng nhau chào hỏi ân cần, ông ñứng một bên. Trưởng giả Chất-ña-la hỏi ngoại ñạo A-kì-tì: “Nhân giả xuất gia ñược bao lâu rồi?” “Trưởng giả, tôi xuất gia ñến nay ñã hơn hai mươi năm.[39]” Trưởng giả Chất-ña-la hỏi: “Nhân giả xuất gia ñã hơn hai mươi năm, có ñược pháp siêu quá người thường,[40] tột cùng tri kiến và an lạc trụ không?” A-kì-tì-ca ñáp: “Này trưởng giả, [152b] tuy tôi ñã xuất gia hơn hai mươi năm mà chẳng ñược ñược pháp siêu quá người thường, tột cùng tri kiến và an lạc trụ. Chỉ có lõa hình, nhổ tóc, khất thực, du hành trong nhơn gian, nằm trên tro ñất.” Trưởng giả Chất-ña-la bảo: “ðây không phải là pháp luật ñúng danh xưng. ðây là ác tri kiến; chẳng phải là con ñương xuất yếu, chẳng gọi là ðẳng giác, chỗ chẳng ñáng khen ngợi, chẳng có thể nương tựa. Luống gọi là