Đối chiếu học thuật

Ấn Thuận bỏ không chia phẩm. Bản dịch Việt cũng không phân thành phẩm. Như vậy có thể thấy, trong bản dịch nguyên thủy có sự phân khoa mục các kinh. Nhưng do sự sao chép lưu truyền mà các khoa mục này dần dần bị rơi mất. Nguyên hình của bản dịch như vậy cho thấy tương ñồng với khoa mục ñược lưu hành theo Pāli Samyutta. Nghĩa là, các truyền bản Pali và Sanskrita ñều có chung một bản gốc nguyên thủy. Khi biên tập và phiên dịch, Ấn Thuận và Quốc Dịch ñều có chỉnh lý lại mục lục, căn cứ theo các “Nhiếp tụng” hoặc nội dung ñối chiếu theo Samyutta/ Pāli, rồi theo ñó tổ chức lại hình thức văn bản theo khoa mục thứ tự mạch lạc. Nhưng cũng có sự bất ñồng giữa hai bản này. Bản dịch Việt cũng ñã có chỉnh lý lại khoa mục cho hợp lý, dung hội các bản Quốc dịch, Phật quang và Hội biên; nhưng vẫn cố gằng theo thứ tự của ðại Chánh, ñể những vị nghiên cứu khi cần tham chiếu nguyên bản Hán dịch sẽ dò tìm dễ dàng hơn. Kết quả của công việc chỉnh lý này là hai bản Mục lục ñối chiếu Việt-ðại chánh, và ðại chánh-Việt ñược trình bày cuối phần Tiểu dẫn này. Cũng cần nêu ở ñây hai bản mục lục chỉnh lý theo “Tạp A-hàm Hội Biên” của Ấn Thuận, và “Quốc Dịch Nhất Thiết Kinh” ñể tiện việc tham khảo, khi cần ñọc các kinh theo từng khoa mục gọi là “Tương ưng” tương ñương với các Samyutta của Pāli. Hai bản mục lục chỉnh lý này ñược trình bày sau ñây. Ngoài ra, những khác biệt trong các truyền bản của Hán dịch, thứ tự khoa mục, và số quyển của ðại Chánh, ñều ñược ghi ở phần cước chú, ñể các vị cần nghiên cứu sẽ dễ dàng tham khảo các tài liệu cần thiết. Tuy nhiên, một ấn bản riêng biệt, với khoa mục ñã ñược chỉnh lý cũng rất cần thiết. Nhưng ñó là công trình khác. Quảng Hương Già-lam, Mùa an cư 2546 Tuệ Sỹ