Đối chiếu học thuật

Lược SỬ TRUYỀN DỊCH IằKẾT TẬP VÀ B ộ LOẠI 1. Hình thức kết tập Tăng nhất A-hàm (Skt. Ekottarãgamà) được kể là thứ tư trong bốn A-hàm. Thứ tự này không nhât trí giữa các bộ phái, tùy theo mức độ trọng thị đối với mỗi bộ. Phật giáo sau khi phân thành các bộ phái, mỗi bộ hầu như đều có riênệ một hệ thống Thánh điển. Điêu có thê nói hầu như khang định rằng tất cả các hệ Thánh điên này đều là phiên bản của một hệ Thánh điển nguyên thủy, mà các bộ cùng ghi nhận như nhau, được kết tập lần đầu tiên tại thành Vương xá bởi năm trăm Đại A-la-hán. Đây được cho là hệ chính thống. Nhưng vẫn có nhiều dấu hiệu cho thấy một số ý kiến không nhất định thừa nhận toàn bộ Phật ngôn được kết tập bởi Đại hội này là hoàn toàn trung thực. Ý kiến tương phản giữa Đại Ca-diêp và Phú-lâu-na sau kết quả được công bố, như được ghi chép trong luật Tứ phần1, cũng như trong Tiểu phẩm Luật tạng Pãli2, chứng tỏ điêu này. Dâu sao, ý nghĩa chính thông cần được trọng thị, vì sự hòa hiệp của Tăng đoàn sau khi đức Phật tịch diệt. Hình thức Đại hội, cũng như nội dung kết tập, theo ghi chép trong các tài liệu Hán tạng và Pãli hiện có, trên đại thể đều nhất trí. Chính do điều này mà có thể tin tưởng rằng Thánh điển truyền thừa riêng biệt của các bộ phái xuất xứ từ một hệ nguyên thủy và được thừa nhận bởi đại 1 Tứ phần luật, quyển 54, T22 tr. 968c. 2 CũỊavagga, Pancasaikakkhandham, Vin. ii. 289.