Đối chiếu học thuật

Tăng nhất A-hàm 6 Muốn được nghe pháp, ý không loạn. Tôn trưởng Ca-diếp cùng Thánh chúng, Nhìn thẳng tôn nhan, mắt không chớp. Rồi A-nan nói kinh vô lượng, Những gì đầy đủ, thành một tụ: “Nay tôi sẽ chia làm ba phần, “Tóm thâu mười kinh thành một kệ. “Phần một Khế kinh, phần hai Luật, “Phần ba lại là A-tỳ-đàm. “Chư Phật6 quá khứ đều phân ba, “Khế kinh, Luật, Pháp, làm ba tạng. “Khế kinh nay hãy phân bốn đoạn; “Trước hết Tăng nhất, hai là Trung, “Ba gọi là Trường, nhiều chuổi ngọc; “Sau cùng phần bốn gọi Tạp kinh.” [550a01]Tôn giả A-nan lại suy nghĩ: “Pháp thân Như Lai không diệt mất, “Còn mãi thế gian không đoạn tuyệt. “Trời Người được nghe, thành đạo quả. “Hoặc có Một pháp mà nghĩa sâu; “Khó trì, khó tụng, không thể nhớ, “Nay tôi kết tập nghĩa Một pháp; “Một, Một, nối nhau, không mất mối. “Cũng có Hai pháp, tập thành Hai; “Ba pháp thành Ba, như xâu chuỗi. “Bốn pháp thành Bốn, Năm cũng vậy. “Năm pháp tiếp đến Sáu, Bảy pháp, “Nghĩa Tám pháp rộng cho đến Chín. 6 Nguyên Hán: Tam-phật 三佛, phiên âm Skt. Pāli: Sambuddha, Phật chánh giác. Cũng có thể hiểu là ba Phật quá khứ: Câu-lưu-tôn, Câu-na-hàm Mâu- ni, Ca-diệp.